Op 25 juni 2022 is onze collega en kompaan Prof. dr. Johannes G. L. Thijssen overleden. Jo was tussen 1996 en 2002 als hoogleraar Onderwijskunde en tussen 2002 en 2006 als hoogleraar Strategisch Human Resource Management verbonden aan de Universiteit Utrecht.

In eerste instantie combineerde hij het hoogleraarschap met zijn functie als hoofd van de afdeling Research & Development Personeel bij de Rabobank. Hij was een inspirerende docent en onderzoeker met veel oog voor de uitdagingen in het bedrijfsleven en de implicaties die wetenschappelijk onderzoek heeft voor de praktijk van arbeidsorganisaties. Jo heeft mede het fundament gelegd voor het vakgebied Strategisch Human Resource Management bij het departement Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO).

Toen hij in 2008 met pensioen ging bleef hij ‘gewoon’ doorwerken bij het departement; hij voelde zich niet oud en had nog helemaal geen zin om te stoppen. Toen de universiteit hem op zijn zeventigste gebood dat toch te doen, deed hij dat met grote tegenzin. Vanaf dat moment stortte hij zich met nog meer enthousiasme dan voorheen op zijn grote hobby: het verzamelen van oude volks- en schoolprenten. Ook op dat gebied toonde hij zich de wetenschapper die hij ten voeten uit was. Hij schreef hierover meerdere boeken en artikelen en doceerde hierover zelfs aan de universiteit, zij het niet in Nederland maar in Duitsland. Daarover merkte hij eens op: ‘daar doen ze tenminste niet zo moeilijk over leeftijd en mag je na je zeventigste gewoon doorgaan…’

Leeftijd en ouder worden was ook in zijn wetenschappelijk werk de rode draad. Jo is in 1996 gepromoveerd op een onderzoek naar Leren, leeftijd, en loopbaanperspectief. Daarna publiceerde hij talloze artikelen over deze thema’s. Hij verwierf vooral – ook internationaal – bekendheid met de loopbaanspiegel, een soort zelfscan waarmee individuele werknemers zelf kunnen nagaan hoe het er met hun loopbaan voorstaat en gerichte loopbaanadviezen kunnen krijgen. Ook deed hij veel onderzoek naar ‘obsoletie’, de waardevermindering van menselijk kapitaal als gevolg van ‘gebrek aan onderhoud’. Naar het door hem geïntroduceerde begrip ‘ervaringsconcentratie’ wordt nog veelvuldig gerefereerd door zijn vakbroeders en -zusters. Over het fenomeen obsoletie publiceerde hij onder meer in internationale, gerenommeerde bladen alsook in het Tijdschrift voor HRM voor het Nederlandstalige publiek. Vanaf 1998 heeft Jo in laatstgenoemd tijdschrift in totaal acht artikelen geschreven.

Niet alleen daarom betreuren wij zijn overlijden. Jo was een warm en integer mens, die ook altijd zeer geïnteresseerd was in de persoon van zijn collega’s. Praten met hem was altijd een waar genoegen. Wij hebben op cruciale momenten in onze loopbaan veel gehad aan zijn kritische en zeer wel doordachte opmerkingen, en prijzen ons gelukkig dat we ook een vriendschapsband met hem mochten hebben. Zo heeft hij het gedicht op het graf van de ouders van Beate nog secuur gevalideerd (hij was namelijk ook Neerlandicus). We zullen hem missen.

Willem de Lange en Beate van der Heijden

Enkele artikelen van Jo Thijssen

Ouderenbeleid in ontwikkeling
Obseletie van oudere personeelsleden
Leren in organisaties als Human Resource Development
Vergrijzing en loopbaanverwachting bij de politie
Competentieontwikkeling, employability en lifelong learning