Succesvol werkplekleren in de zorg
Leren en ontwikkelen wordt gezien als één van de belangrijkste HR-tools om organisaties wendbaar te houden. Gemiddeld besteden fulltime werkenden bijna een kwart van hun werktijd aan leerzame werkzaamheden. En ondanks uitgebreid onderzoek naar werkplekleren – het leren op en nabij de werkplek – is er nog weinig bekend over wat deze leerervaringen opleveren voor zorgprofessionals de organisaties waarin zij werken en hun cliënten. Het onderzoek van Botke et al. vond plaats in de zorg voor mensen (kinderen, jongeren, volwassenen en oudere) met een beperking. Een sector die zich kenmerkt door én een steeds groter wordende doelgroep én personeelstekort. Ingrediënten die werkdruk in de hand werken werkdruk en hiermee een belemmering vormen voor succesvol werkplekleren in de zorg.
Effectief en zelfgestuurd leren
Om inzicht te krijgen in opbrengsten van verschillende vormen van werkplekleren interviewden de onderzoekers 32 professionals van 18 zorgorganisaties in deze sector. Hieruit blijkt dat werkplekleren in deze sector vaak wordt opgevat als een individuele vorm van bedoeld leren die door anderen wordt aangedragen. En hoewel respondenten een breed scala aan mogelijke opbrengsten benoemen, zoals betere gespreksvaardigheden en betere werk-privébalans, werd slechts in 16 van de 32 casussen een concrete opbrengst gerapporteerd. Het onderzoek levert ook een aantal voorbeelden op van effectief zelfgestuurd en onbedoeld leren, en van samen en van anderen leren.
Meer aandacht voor variatie in leerervaringen
Effectief wordt werkplekleren pas wanneer meer aandacht komt voor variatie in leerervaringen (voor de lerende) en wanneer zorgprofessionals betere ondersteuning ontvangen. Zorgorganisaties zullen hiervoor structurele keuzes moeten maken waarbij zij zich focussen op het stukje organisatie van leren en ontwikkelen. Ook zullen zij moeten investeren in leerklimaat én begeleiding van de zorgprofessional. Hierbij is het volgens de onderzoekers noodzakelijk om duidelijk te maken of het gaat over opleiden óf over leren. Dit zijn namelijk twee heel verschillende activiteiten met heel verschillende actoren en acties. Door dit helder te hebben weten alle betrokkenen wát nu precies de bedoeling is én wat er van hen wordt verwacht.
Auteurs
Jolanda Botke is Universitair Docent bij Departement Human Resource Studies, Tilburg University. Rob Poell is Hoogleraar Human Resource Development bij Departement Human Resource Studies, Tilburg University. Vincent Peters is Universitair Docent bij Departement Information Systems and Operations Management, Tilburg University. Petri Embregts is Bijzonder Hoogleraar op de leerstoel Mensen met een verstandelijke beperking: Psychopathologie en behandeling bij Tranzo, Tilburg University.